کابل- خبرگزاری جمهور:
همزمان با نزدیک شدن به پنجمین سال حاکمیت طالبان، منابع آگاه از گسترش کمسابقه گروههای تکفیری و افزایش شمار ملاها و واعظان فاقد تحصیلات معتبر دینی خبر میدهند؛ روندی که به گفته منابع، با تشدید نفرتپراکنی مذهبی و تضعیف همزیستی تاریخی میان پیروان مذاهب اسلامی، نگرانیها از سوق یافتن افغانستان به سمت شکافهای مذهبی و فرقهای را افزایش داده است.
منابع مردمی به خبرگزاری جمهور میگویند که طی پنج سال گذشته، شمار افرادی که با عناوینی چون «ملا»، «قاری» و «مولوی» و "مولانا" در مساجد، مدارس و شبکههای اجتماعی به تبلیغ دیدگاههای افراطی و تکفیری میپردازند، بهگونه چشمگیری افزایش یافته است. به گفته این منابع، بخش قابل توجهی از این افراد با ادبیات تند، توهینآمیز و تکفیری، باورهای مذهبی شیعیان و حتی شماری از اهل سنت را هدف حملات لفظی قرار میدهند.
به باور آگاهان، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، با وجود اختلافات مذهبی، پیروان مذاهب مختلف اسلامی در افغانستان در کنار یکدیگر زندگی میکردند و تنشهای فرقهای کمتر در عرصه عمومی دیده میشد. اما اکنون، گسترش تبلیغات افراطی در منابر، مدارس دینی و فضای مجازی، نگرانیها درباره تغییر این وضعیت را افزایش داده است.
آگاهان می گویند که در ماههای اخیر، دهها تن از ملاهای وابسته به طالبان در شمال و جنوب کشور با استفاده از منابر و محافل مذهبی، به تکفیر شیعیان و طرح دیدگاههای افراطی پرداختهاند. به گفته این منابع، این روند نه تنها فضای همزیستی مذهبی را تضعیف کرده، بلکه زمینه را برای نفوذ بیشتر تفکرات نزدیک به جریانهای سلفی و تکفیری نیز فراهم ساخته است.
برخوردهای اخیر نهادهای وابسته به طالبان با برخی مراکز مذهبی و آموزشی شیعیان، موجب جسورتر شدن جریانهای تندرو شده است. همزمان با افزایش فشارها بر علمای شیعه، امکان پاسخگویی علمی و علنی به دیدگاههای تکفیری نیز به شدت محدود شده و این مسئله، میدان را برای تبلیغات یکجانبه جریانهای افراطی باز گذاشته است.
منابع خبرگزاری جمهور همچنین از گسترش رفتارهای تبعیضآمیز مذهبی در برخی ولایتها خبر میدهند. به گفته مردم بومی، در شماری از مناطق، ذبیحه شهروندان شیعه از سوی برخی افراد حرام دانسته میشود؛ پدیدهای که به باور آنان، پیش از حاکمیت طالبان سابقه و گستره نداشت.
منابع محلی در ولایت بامیان نیز به خبرگزاری جمهور گفتهاند که در برخی مناطق این ولایت، گوشت عرضهشده توسط قصابان شیعه با استقبال بخشی از مردم مواجه نمیشود و برخی از خرید آن خودداری میکنند. به گفته برخی از باشندگان، پیش از این، شیعه و سنی در مناطق مختلف بامیان، از جمله دره سوماره، تولواره و سیدآباد، روابط نزدیک اجتماعی، اقتصادی و حتی خانوادگی داشتند و در مراسم شادی و سوگواری یکدیگر حضور مییافتند اما با آمدن طالبان و حاکمیت این گروه؛ شیعیان از دایره اسلام؛ خارج دانسته می شوند.
آگاهان هشدار میدهند که ادامه گسترش ادبیات تکفیری، نفرتپراکنی مذهبی و محدود شدن فضای گفتوگوی دینی، میتواند افغانستان را به سمت تنشهای فرقهای سوق دهد؛ وضعیتی که نه تنها وحدت اجتماعی کشور را تهدید میکند، بلکه زمینه سوءاستفاده گروههای افراطی و تروریستی از شکافهای مذهبی را نیز فراهم خواهد کرد