(کرَخت: سست، بی حس، بی حال)
‏به تازگی در هرات شاهد برخوردهای اهانت آمیز و بازداشت زنان هراتی از تاجیک و هزاره توسط طالبان در سطح شهر هرات هستیم. این تعرّض به ناموس هرات است که یک شهر با فرهنگ و متشکل از تاجیک های با فرهنگ است. عده کمی بر این اهانت ورزی انتقاد کرده اند.
 
در بلخ نیز ما شاهد غصب و چپاول دارایی های مردم غیرپشتون و جابجایی عناصر قبیله ای در ساختار اجتماعی و بافت قومی این شهر تاریخی و کهن و مهد زبان و فرهنگ فارسی هستیم.
 
پنجشیر عملا تبدیل به یک زندان بزرگ برای مردم این ولایت شده است. حتی به چوپان پنجشیری هم رحم ندارند و تجمع دو سه نفری جوانان را هم ممنوع کرده اند. ظلمی که اکنون بر پنجشیری ها جریان دارد در تاریخ این مردم بی سابقه است.
 
در مناطق تاجیک نشین و هزاره نشین کابل هم روزی نیست که ما شاهد بازداشت و شکنجه جوانان تاجیک، خصوصا پنجشیری ها نباشیم. وحشت آفرینی طالبان در میان تاجیک ها در خیرخانه و سرای شمالی و در بین هزاره های دشت برچی روزافزون و وحشت آور است.
 
در بدخشان هم شاهد غارت سرمایه های ارزشمند بدخشانی ها توسط طالبان قندهاری و هلمندی می باشیم. این میزان از غارت طلا و معادن ارزشمند مردم بومی بدخشان توسط قبیله طالبان تاکنون سابقه نداشته است. در تخار هم همین حالت جریان دارد. همین غارتگری در معادن و داشته های تاریخی بامیان هم بدون کمترین اعتراض و انتقادی انجام می شود.
 
در تمام ولایت های فارسی زبان و ازبکی زبان؛ والی ها و قومندان ها و زورمندانِ پشتون قندهاری و مشرقیوال گماشته شده اند و مردم این ولایت ها زیر سلطه مستقیم و جابرانه این دسته از طالبان به سختی و بیم زندگی می کنند و قدرت اعتراض و انتقاد هم ندارند.
 
به موازات ستمگری طالبان، رجزخوانی و اهانت به تاجیک ها و هزاره ها توسط عناصر وابسته به طالبان روز بروز زیادتر می شود. مثل رجزخوانی آن جوان پشتون در بدخشان که خطاب به تاجیک ها از آنها بعنوان کولابی ها یاد می کرد و تمسخر می کرد؛ مثل سفر غرزی لایقِ تبارگرا به پنجشیر که به پنجشیری ها اهانت زننده می کرد.
 
پشتوانه اهانت ورزی ها در فضای مجازی نیز، حاکمیت طالبان است؛ طالبانی که تفنگ و قدرت دارند. حکومت طالبان به موازات تسلط نظامی، به قومگرایان قبیله ی طالبان در فضای مجازی، جرأت و جسارت مضاعف برای اهانت ورزی به اقوام غیرپشتون داده است. در واقع طالبان تاحد زیادی فضای مجازی را هم تحت کنترل گرفته اند.

خشم و اعتراض فعالان تاجیک و هزاره و ازبیک را در آرزوی خراسان خواهی و هزارستان و ترکستان جنوبی می بینیم که فراتر از نزاع در فضای مجازی نمی رود و راهی برای آزادی از شر طالبان، نمی گشاید.
این نمایش آشکار قدرت قومی در میان طالبان؛ به آنها و عناصر قومگرا جرأت داده که بر سر قبر احمدشاه مسعود پایکوبی و دست افشانی کنند، علیه کولابی ها رجز بخوانند و هزاره ها را نادیده بگیرند. به آنها جسارت داده که قدرت قومی شان را به رخ تاجیک ها و هزاره ها و ازبیک ها بکشند.
 
در این حال؛ تاجیک و هزاره و ازبیک از کوچک و بزرگ، ستمکش هستند. پذیرفته اند که زورشان به طالب و قبیله طالب نمی رسد؛ استدلال مجازی شان هم جایی را نمی گیرد؛ لذا هرچه زمان می گذرد؛ این مردم که نه اهل جنگ هستند و نه قدرت سیاسی دارند و نه اهل اتحاد هستند؛ به مرور کرخت می شوند.
 
انسانی که زیاد تحقیر می شود، کم کم به تحقیرشدن عادت می کند. اقوام غیرطالب چنین حالتی پیدا کرده اند. تاجیک های مقیم بدخشان و پنجشیر و بلخ و هرات و کابل؛ غارتگری طالبان در جغرافیا و معادن و دارایی های شان را و ظلم و تعدّی به جوانان و دختران شان را نظاره می کنند و جرأت درافتادن با طالبان هلمند و قندهار را ندارند.
 
نخبگان فراری هم فراتر از انتقاد در فیسبوک و تیکتاک نمی روند. آنها به مرور زمان در محیط زندگی اروپا و امریکا و غرب، غرق می شوند، بی تفاوت می شوند و صحنه را رسما به طالبان و قبیله طالبان، رها می کنند و به زندگی راحت و طبیعی در غرب عادت خواهند کرد.
 
فعلا سه دسته اثرگذار غیرطالب در صحنه افغانستان؛ یکی طالبان تاجیک تبار و دیگری رهبران سیاسی و سومی هم فعالان مدنی و فرهنگی جامعه غیرطالب، هیچ کدام شان انگیزه و توان درافتادن با طالبان قندهار و مشرقی را ندارند. لذا جامعه ما فعلا به سمت پذیرش شرایط موجود در حرکت است. دورنمای این روند، وحشتناک و ناامیدکننده است.  
 
حسینی مدنی- خبرگزاری جمهور