منابع محلی و مقامهای وزارت معدن طالبان تأیید کردهاند که استخراج معدن گندهکوتل ولسوالی یکهولنگ ولایت بامیان بهگونهی غیرمعیاری و بدون در نظر گرفتن قوانین و اصول محیطزیستی جریان دارد.
یک منبع از وزارت معدن طالبان به خبرگزاری جمهور گفته است که طالبان برخلاف طرزالعملهای رسمی، همزمان با اکتشاف، دست به استخراج زدهاند و هر نقطهای را که بخواهند حفاری میکنند. به گفتهی این منبع، این شیوه نهتنها غیرقانونی است بلکه پیامدهای محیطزیستی گستردهای در پی داشته است.
برخی باشندگان ولسوالی یکهولنگ نیز تأیید کردهاند که بهدلیل استخراج بیرویه، زمینهای زراعتی خشکیده و آبهای منطقه آلوده شده است.
از سوی دیگر، منابع میگویند پولی که قرار بود برای رفاه اجتماعی و زیرساختهای اطراف معدن مصرف شود، نیز حیفومیل شده است. به گفتهی یک منبع، ۸ میلیون و ۳۰۰ هزار افغانی بودجهی اجتماعی توسط رئیس پیشین معدن بامیان – که اکنون رئیس دفتر وزیر معدن طالبان است – به سرقت برده شده است.
همچنین بر اساس تعهدات قبلی، شرکتهای قراردادی مکلف بودند هرکدام سالانه ۵ میلیون افغانی برای خدمات اجتماعی در اطراف معدن مصرف کنند؛ اما تاکنون هیچگونه اسناد یا پروژهای در این زمینه عملی نشده است. در حال حاضر نزدیک به ۱۰ شرکت در بخش استخراج معادن ولسوالی یکهولنگ فعالیت دارند.
منابع میگویند معادن یکهولنگ از ارزشمندترین معادن کشور است و طالبان خاک آن را با جعبهها و چرخبال به بیرون انتقال میدهند.
طبق اظهارات رئیس معدن بامیان، در این ولایت تاکنون ۶۹ معدن شناسایی شده که از میان آنها ۱۷ معدن در حال استخراج قرار دارد.
خب گزاری جمهور- بامیان